گفتگوی یدالله آقاعباسی از مترجمان کتاب «سه شتران روانه به اسمیرنا» با خبرنگار مهر:

این کتاب روایتگر تاریخ و سرگذشت شرکت «کمپانی قالی شرق» یا «او سی ام» است که زمانی در ایران و برخی از کشورهای دیگر فعال بوده است. دسترسی آنتونی وین نویسنده این کتاب باعث شد تا تاریخچه این شرکت را در این کتاب بیاورد.

وی افزود: زمانی که در خاورمیانه و شرق، فرش بعنوان یک کالای پرسود و مطرح محسوب می شد، شرکت های متعددی از غرب به شرق آمدند و شروع به فعالیت های اقتصادی و در ادامه فعالیت های آموزشی پرداختند. او سی ام هم یک شرکت انگلیسی بود که اوایل قرن بیستم ابتدا به یکی از شهرهای ترکیه آمد و در سال 1911 هم وارد ایران شد. البته این شرکت ابتدا در ایران خود را تثبیت کرد و بعدا شروع به خریداری شرکت های خرده کرد.

او سی ام و افزایش مهارت فرشبافان ایرانی

ایشان ادامه  داد: این شرکت ابتدا کار خود را از شهر اسمیرنا و یا ازمیر کشور ترکیه شروع کرده و آنها برای شروع فرش های بافته شده توسط محلی های آنجا را خریداری کرده و اقدام به  صادرات فرش می کردند. ولی بعد کم کم شروع به تولید فرش کردند و بعنوان کارفرما روی کار آمدند. آنها حتی موقعی که در بازار فروش خوبی نداشتند به آموزش بافندگان پرداخته و نقشه های قبلی محلی ها رو اصلاح می کردند. با همین نقشه ها آنها کم کم از نظر اقتصادی قدرتمند شده و به کشورهای همسایه هم آمدند.

یدالله عباسی حضور این شرکت در ایران را یک حضور پژوهشی-اقتصادی عنوان می کند و می گوید: این شرکت در زمان حضور خود در ایران به سراغ شهرهایی مانند مشهد، کرمان، تبریز، کاشان و ... یعنی شهرهایی که سابقه خوبی در زمینه قالیبافی داشتند رفت. آنها سعی داشتند برای افزایش ثروت و درآمدهای خود با پژوهش روی فرش و ارتقای دانش خود برای تولید بیشتر و با کیفیت تر به سراغ قالیبافان و صنف های وابسته رفتند.

مترجم این کتاب اضافه کرد: این شرکت پس از ایران دفاتری را در کشورهای دیگر همانند افغانستان و نپال دایر کرد و شروع به فعالیت کرد. پس از ملی شدن صنعت قالیبافی و تاسیس شرکت ملی فرش ایران در دوران پهلوی از نفوذ شرکت او سی ام کاسته شد، اما کماکان در بازار حضور داشتند تا اینکه پس از پیروزی انقلاب بکی واگذار شد.